Afdeling Fryslân

Secretariaat: Wim Dijkstra
Buorren 19
9012 DK Raerd
06-41526032
williamdijkstra@yahoo.com

 

bullet 2017 actueel


Zaterdag 27 mei reisje naar de provincie Groningen.
’s Morgens 10.30 uur bezoeken we de kerk van Middelstum (V.Oeckelen 1863, 2 klavieren en vrij pedaal).
Na Middelstum gaan we lunchen in het Koetshuis van de Menkemaborg in Uithuizen.
Om 14.00 uur worden we ontvangen door Wim Dalmayer in de NH-kerk te Uithuizermeeden. Hij zal vertellen over het orgel en de restauratie (Firma Reil en Stef Tuinstra adviseur) en ook het orgel demonstreren.

Zaterdag 4 november Grote Kerk te Dokkum
Auke de Boer, organist van deze kerk, zal ons van 14:00 uur bezighouden met 500 jaar Reformatie en met koraalbewerkingen rond de melodieën van Luther.


bullet 2017 historie


Zaterdag 18 maart  Engwierum.
District Friesland houdt z’n eerste bijeenkomst van dit jaar op 18 maart, om 13.30 uur in de kerk te Engwierum.
We houden eerst onze jaarvergadering.
In de kerk van Engwierum staat een bijzonder fraai orgel. Het is gebouwd in 1823 door de gebroeders Luitjen Jacob en Jacob van Dam.
Het is een éénklaviers werk. Uniek in het oeuvre van Van Dam is, dat het voorkant bespeling heeft en een front met een lage middentoren . Opvallend is ook de rijke ornamentiek.
Het orgel bevat pijpwerk afkomstig uit het Christiaan Müller-orgel van de Jacobijnerkerk te Leeuwarden.
Het door Jan Jongepier voorgestelde restauratieplan, werd onlangs door Bakker en Timmenga, met Theo Jellema als adviseur, uitgevoerd.
Willem Dijkstra (werknemer van B. en T.) zal over de geschiedenis en de restauratie vertellen.
Jan Sterenberg zal het orgel demonstreren met o.a. werken van Bach, Telemann, De Klerk.
Daarna spoeden we ons naar de Grote of Mariakerk te Buitenpost. We beginnen daar ongeveer 15.30 uur. Ook in deze kerk staat een Van Dam-orgel. (L. van Dam en Zonen, tweede generatie, 1877)
Het is een tweeklaviers instrument met een vrij pedaal.
Ook dit instrument is onlangs gerestaureerd door Bakker en Timmenga, met adviseur Theo Jellema.
Auke de Boer zal het één en ander vertellen over de geschiedenis en restauratie van het instrument.
Verder zal hij ons bezighouden met de Franse orgelcomponist Lefébure-Wély, die 200 jaar geleden geboren is en die we daarom dit jaar gedenken.


bullet 2016 historie


Jaarverslag 2016

19 maart Hobbe van Baerdtkerk Joure
‪Om 13.30 uur, komen we bijeen in de Hobbe van Baerdtkerk, Torenstraat 4 in Joure.‬
Deze middag houden we onze jaarvergadering en verder wordt deze middag voorbereidt door onze voorzitter, die het onderwerp: ‘nostalgie en neobarok’ behandelt.
We willen nog eens terugblikken naar de jaren 50, 60 en 70 van de vorige eeuw. (o.a. ars nova uitgaven)
Wilt u zelf iets spelen dat past bij het karakter van het onderwerp, dan is dat uiteraard mogelijk.
Wel graag van te voren even kortsluiten met Jan Sterenberg in Bolsward. Tel.: ‪0515 573286‬ j-sterenberg@home.nl
In de kerk staat een Jürgen Ahrendorgel uit 1978 . Het instrument heeft drie klavieren en een vrij pedaal.
Voor verdere orgelgegevens zie: ‘Vijf eeuwen Friese orgelbouw’ van Jan Jongepier.

28 mei orgelexcusrie Elburg
Wij gaan wij als district Friesland van de KVOK naar Elburg. We worden om 10.30 uur verwacht in de Grote Kerk aldaar, waar de organist van de kerk, Wim Magré, het orgel zal demonstreren.
Er is daarna gelegenheid voor hen die dat willen het orgel zelf even te beroeren.
Vlak bij de kerk ligt het Nationaal Orgelmuseum. Het is gevestigd in het oudste pand van de stad: het zgn. Arent thoe Boecophuis in de Van Kinsbergenstraat. Het is een schitterend museum, waar veel interessants te horen en te zien is.
Er staan meerdere fraaie orgels opgesteld, welke ook bespeeld mogen worden. Verder zijn er orgelboeken, muziek en cd’s te koop.
’s Middags tussen 14.30-15.00 uur geeft Jan Sterenberg een bespeling op het zgn. Gert Boonorgel.
Het orgel is gebouwd door Leeflang in 1954. En is door Reil gerestaureerd en opgebouwd in Elburg.
Er kan kosteloos geparkeerd worden bij de Haven of aan de Zwolscheweg.
Vandaar is het een paar minuten lopen naar kerk en museum.
Zij die mee willen rijden richting Elburg vanuit Joure (parkeerplaats bij de rotonde/McDonalds) moeten zich melden bij:
Wim Dijkstra, tel. 06 41526032, williamdijkstra@yahoo.com  of bij: Jan Sterenberg, tel. 0515-573286, j-sterenberg@home.nl
We vertrekken om 09.00 uur vanaf genoemde parkeerplaats.

Zaterdag 5 november Grote of Martinikerk Bolsward
De laatste bijeenkomst dit jaar van ons district Friesland vindt plaats op zaterdag 5 november a.s. en wel in de Grote of Martinikerk te Bolsward.
Dan is de restauratie van het Hinsz-orgel door de firma Flentrop afgerond.
De werkzaamheden betroffen:
 -De orgelkas: panelen zijn nagekeken op krimpschade en weer sluitend gemaakt, en het geheel is in de was gezet.
 -De beelden zijn schoongemaakt en opnieuw geschilderd, evenals de ornamentiek (waar dat nodig was.
-Het pijpwerk is schoongemaakt en nagekeken op lekkage, deukjes etc.
-De frontpijpen zijn voorzien van nieuw tinfolie.
*-e klaviatuur en speel- en registermechanieken.
-De zes balgen en de kanalisatie.
Er is een 18e –eeuws pedaalklavier aangebracht ( geschonken door Ton Koopman).
Kortom, er is veel te zien en te horen. De bijeenkomst begint om 13.30 uur.
U bent van harte welkom.



bullet 2015 historie


7 November excursie naar Parrega en Burgwert
Op 7 november bezoeken we om 13.30 uur de kerk van Burgwert waar een orgel van Johann Michaëll Schwartzburg staat. Hij bouwde het in 1735.
Theo Jellema was adviseur bij de laatste restauratie door Flentrop Orgelbouw uit Zaandam. Hij zal over de restauratie vertellen en het orgel voor ons bespelen.
Om 15.00 uur worden we in Parrega ontvangen met koffie. Het Vermeulen orgel in deze kerk dateert uit 1907. Afgelopen jaar vond een restauratie plaats door Bakker en Timmenga uit Leeuwarden, onder advies van Dirk Bakker uit Piershil. Het is het grootste Vermeulen orgel van Fryslân. Ondergetekende zal de werkzaamheden toelichten, waarna Jelle Rollema, voormalig organist der kerk, het orgel gaat demonstreren.
Het is fijn wanneer iedereen die mee gaat zich bij de secretaris opgeeft.
Wim Dijkstra

5 november Grote of Martinikerk van Bolsward.
‘s middags worden we verwacht in de Grote of Martinikerk van Bolsward.
Als alles volgens plan verloopt staat tegen die tijd het door Flentrop gerestaureerde Hinszorgel er weer in
volle glorie bij.
De organist van de kerk, Kees Nottrot, zal het één en ander vertellen over de restauratie en zal het orgel demonstreren.
Ook voor deze middag volgen t.z.t. nadere gegevens.

7 maart orgelexcursie naar Boksum en Easterlittens
Op 7 maart houden wij onze eerste activiteit van 2015. We bezoeken de kerken van Boksum en Easterlittens.
Om 14.00 uur starten we in de kerk van Boksum. Hier staat een orgel met een bewogen geschiedenis. In 1675 bouwde Jan Harmens een achtvoets orgel met manuaal. Jan Fransen maakt er in 1723 een rugwerk bij. In 1798 wordt het orgel verbouwd door Lambertus van Dam. Hij vernieuwt de Windlade van het manuaal. Veel later,1918, wordt er door Bakker en Timmenga een nieuwbouw in de oude kassen gerealiseerd waarbij de beide fronten in zink worden vervangen. Ook verschijnen er (te) overvloedig strijkers op het toneel. Na jaren in verre staat van ontbinding te hebben bestaan, werd het recent gerestaureerd door Pels en van Leeuwen uit Den Bosch.
Uitgangspunt was de ontstane situatie van 1918.
Om 15.30 worden we in de kerk van Easterlittens ontvangen met koffie en daar zal ook onze jaarvergadering plaats vinden. Het orgel is van Willem Hardorff uit Leeuwarden, 1867. Het is vrijwel geheel origineel gebleven. Het omvat Manuaal en bovenwerk. Afgelopen jaar restaureerde Bakker en Timmenga het instrument.

Zaterdagmiddag 11 april a.s. in de Mariakerk te Buitenpost Conferentie ‘Toekomst Kerkmuziek Noord-Nederland’
De Beraadgroep Liturgie en Kerkmuziek PKN Fryslân organiseert op zaterdagmiddag 11 april a.s. in de Mariakerk te Buitenpost een conferentie over de toekomst van de kerkmuziek en de liturgie in Noord-Nederland.
Ulbe Tjallingii presenteert de resultaten van zijn ‘onderzoek kerkmuziek Fryslân 2014’. Auke de Boer en Jelle Rollema schetsen hun recente ervaringen met nascholing voor amateurorganisten en Stef Tuinstra, leider van de NoordNederlandse OrgelAcademie (NNOA) zal het belang van de orgelcultuur belichten.
Doel van de conferentie is boven alles om inspirerende ideeën te verzamelen die moeten leiden tot het behoud en de versterking van de liturgische en kerkmuzikale cultuur.
Wij willen graag adviezen en acties aan het licht brengen, waardoor muziek voor de kerk en haar liturgie een inspirerende en samenbindende factor van grote betekenis kan worden.
Er is uiteraard mooie muziek op deze middag, die wordt afgesloten met een middaggebed.
Aanvang: 13.00 uur. Locatie: Mariakerk Oude Havenstraat 1, 9285 TC Buitenpost.
De conferentie is gratis en toegankelijk voor allen die belangstelling hebben in de thematiek. Info & aanmelding welkom bij ds. Ulbe Tjallingii, 06-14859557 of tjallingii2@zonnet.nl

30 mei Grote kerk Meppel en Harmoniummuseum van Henk Braad in Paasloo
Op zaterdag 30 mei bezoeken om 10.30 uur de Grote of Mariakerk in centrum van Meppel. Daar zal organist Mannis Hofsink ons ontvangen bij het Kamp/Schnitger/Mense Ruiter/Flentrop/Reil-orgel. In het centrum geldt betaald parkeren. Bij het station gratis. Via de Emmastraat, schuin tegenover het station, is het ongeveer 10-15 minuten lopen naar de kerk. Na de koffie, uitleg en demonstratie, is er gelegenheid om zelf te spelen. Daarna willen we samen in de stad eten.
Vervolgens gaan we naar het harmonium museum van Henk Braad te Paasloo. We rijden via steenwijk en arriveren daar om 14.30 uur. Adres: Galerie de Horst, Horstweg 2 Paasloo.
Zoals altijd zijn ook andere belangstellenden van harte welkom!
Het zou fijn zijn wanneer deelnemers zich van te voren opgeven bij de secretaris. Tot ziens op 30 mei!

bullet 2014 historie


6 september oriëntatiecursus nieuw liedboek Kurioskerk te Leeuwarden
Nogmaals oriëntatiecursus nieuw liedboek
De beraadsgroep Liturgie & Kerkmuziek van de PKN in Fryslân organiseerde afgelopen voorjaar een oriëntatiecursus over het nieuwe liedboek.
Bijna honderd deelnemers namen deel aan deze cursusdag, die werd gehouden in Dokkum, Leeuwarden en Sneek. Vanwege de grote belangstelling wordt deze cursusdag nog eenmaal aangeboden op zaterdag 6 september in de Kurioskerk te Leeuwarden. De nadruk ligt bij de studiedag op het praktisch werken met het nieuwe liedboek, samen zingen en het zelf spelen van begeleidingen.
De studiedag is gratis en wordt mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van het Frysk Aktiviteitenfûns en het Fonds SLSK.
Vragen om informatie en aanmeldingen voor de cursus op 6 september zijn welkom bij Jelle Rollema: j.rollema@planet.nl  | 0515-521261.
In verband met de organisatie graag z.s.m. aanmelden, maar uiterlijk 30 augustus. Bij te weinig aanmeldingen gaat de cursus niet door.


Zaterdag 29 maart Húns (Huins) en Kimswert

Zaterdag 29 maart brengen we een bezoek aan de Hardorff-orgels in de fraai gerestaureerde kerken van Húns (Huins) en Kimswert. Het orgel van Húns (1874) werd oorspronkelijk gemaakt voor de nabijgelegen kerk van Leons. Het is een instrument dat weinig veranderingen heeft ondergaan. Rond 1880 wordt er een Dulciaan 8' op de gereserveerde plek geplaatst door de firma Bakker & Timmenga. Tot op heden is er geen motor aanwezig. Daarmee is het een van de weinige orgels in Fryslân die alleen getreden kunnen worden.
Het orgel van Kimswert (1858) is een instrument uit het vroege oeuvre van Willem Hardorff. Vergeleken met andere orgels uit deze periode klinkt het nog wat ouderwets. Het klinkt zowaar 50 jaar ouder. Bijzonder klassiek zijn o.a. de Baarpijp 8' en de Prestant 16' disc. op het Hoofdwerk. De doorslaande Vox Humana 8' op het bovenwerk is voor die tijd een zeldzaamheid. Beide instrumenten zijn in 2013 gerestaureerd door Bakker & Timmenga te Leeuwarden onder advies van Theo Jellema.
De middag begint om 13.30 uur in de kerk van Húns. Ongeveer drie uur vervolgen we de excursie in Kimswert (Greate Pierwei 11), waar we ook een korte jaarvergadering zullen houden.

Studiedagen nieuwe liedboek 11 januari 2014 te Dokkum, 25 januari 2014 te Leeuwarden en 8 maart 2014 te Sneek
Studiedagen: Begeleiding van verschillende liedsoorten en liedstijlen in het nieuwe Liedboek (2013) voor organisten/pianisten, allen die zich in Friesland met de (bege)leiding van de muziek in de kerken bezighouden
De Beraadgroep Liturgie en Kerkmuziek organiseert 3x een studiedag over de begeleiding van verschillende liedsoorten en liedstijlen in het nieuwe Liedboek 2013.
Deze studiedag wordt drie keer aangeboden en wel op zaterdag 11 januari 2014 te Dokkum, zaterdag 25 januari 2014 te Leeuwarden en zaterdag 8 maart 2014 te Sneek.

Voor meer informatie zie bijgaande PDF

17 mei Orgelexcursie Zuidhorn, Nieuwolda, Oostwold
Op zaterdag 17 mei 2014 houden wij onze jaarlijkse "buitenland excursie".
De kerk van Zuidhorn kan niet worden bezocht vanwege een begrafenis. We bezoeken daarom Nieuwolda.
We bezoeken om 10.30 uur de kerk van Nieuwolda  waar we het Wenthin-orgel uit 1785 bezoeken.
Na de lunch brengen we om 14.00 uur een bezoek aan de kerk van Oostwold (Oldambt). Het daar aanwezige Freytag orgel is uit 1811. Het is nog in nagenoeg originele staat. (2/ap18).
We vertrekken om 9.15 uur vanaf de parkeerplaats van McDonalds te Joure.

Zaterdag 8 november 2014 bezoek aan de kerken van Blija en Hallum.
We beginnen om 13.00 uur in de kerk van Blija. In deze kerk staat een Van Dam orgel uit 1870. Het bezit 18 stemmen verdeeld over Hoofdwerk en Bovenwerk en aangehangen pedaal. Het is het zusterorgel van het orgel wat in de Hervormde kerk te Joure stond tot aan de grote kerkbrand van 1939. Het front is gevuld met de Prestant 16' vanaf groot G. Dit jaar werd het gerestaureerd door Bakker en Timmenga uit Leeuwarden.
Er is in de loop der tijd weinig aan het orgel gedaan. alleen de bovenwerkse Klarinet 8' verdween ten bate van een Aeoline 8'. Deze laatset is bij de huidige restauratie gebleven.
Om 15.00 uur vervolgen wij onze dag in de Maartenstsjerke van Hallum. Hier bevindt zich het opus magnum van Albertus van Gruisen, gemaakt in de jaren 1809-1811. Het omvat Hoofdwerk en Rugwerk en oorspronkelijk een aangehangen pedaal ( 21 reg).Het was Hardorff die in 1874 een vrij pedaal van 4 stemmen toevoegde. Er zal is in Fryslan niet snel een ander orgel te vinden zijn wat in de loop der tijd zo vermaakt is dan het orgel van Hallum. Alle pijpwerk verschoven en ingekort, vulstemmen verwijderd etc. In 2013-2014 heeft Bakker en Timmenga het orgel geheel teruggebracht naar de toestand van van Gruisen, zij het met behoud van het zelfstandig pedaal. Het resultaat mag indrukwekkend heten! Tijdens onze excursie zal een medewerker van Bakker en Timmenga de nodige toelichting geven op beider restauraties.
We hopen op een goed bezochte excursie!

bullet 2013 historie


Jaarverslag 2013


Zaterdag 2 november 13:30 uur najaarsexcursie Marrum en Paesens
Op zaterdagmiddag 2 november houden we een studiemiddag in de Hervormde Kerk van Marrum (Hillebrand 1831, Mense Ruiter/Flentrop/Van der Putten 2010) en de Hervormde Kerk van Paessens. Bestuurslid Auke de Boer zal de orgels bespelen en ons nieuwe bestuurslid Wim Dijkstra zal iets vertellen over de orgels.


Zaterdag 2 maart: studiemiddag over Van Gruisen-orgels
ZOp zaterdagmiddag 2 maart aanstaande houden we vanaf half twee een studiemiddag in de St.- Michaëlkerk, Merkstrjitte 11 in Woudsend.
De aanleiding voor ons bezoek aan de oudste schuilkerk van Fryslân is de restauratie in 2011 door Pels en Van Leeuwen van het bijzondere Van Gruisen-orgel (1811).
Het is het enige instrument uit de ‘statieperiode’ dat in een Friese parochiekerk bewaard bleef. Onze voorzitter Frits Haaze was als lid van de KKOR betrokken bij de aanloop van de restauratie en zal de restauratie toelichten.
Vervolgens demonstreert hij het orgel. Daarna houden we tijdens de koffie- en theepauze onze jaarvergadering.
Jelle Rollema treedt af als bestuurslid. Het bestuur stelt voor Wim Dijkstra in zijn plaats te benoemen. Tegenkandidaten kunnen tot uiterlijk 23 februari worden aangemeld bij de secretaris.
In het vorige nummer van Notabene stond dat we vervolgens naar Sloten zouden gaan. Dit onderdeel van het programma is komen te vervallen, omdat Victor Timmer ons het aantrekkelijke aanbod deed om in plaats hiervan een lezing te houden over Friese schuilkerkorgels.
Na de lezing is er voor de aanwezigen de mogelijkheid het orgel te bespelen.

Zaterdag 16 maart  Terptsjerke te Akkrum studiemiddag met als thema ‘De rijkdom van het ritueel’.
Op zaterdagmiddag 16 maart is er een voor ons als kerkmusici interessante studiemiddag van de Friese Beraadsgroep voor Kerkmuziek en Liturgie (vanuit de PKN) met als thema ‘De rijkdom van het ritueel’. Ds. Ekkehard Muth, auteur van het gelijknamige boek. en tevens predikant en hoofdredacteur van het blad Laetare (tot voor kort Eredienstvaardig) zal een lezing houden over de praktijk van de liturgie. Vaak worden rituelen gezien als onnodige franje die van de inhoud afleidt. Ekkehard Muth zal deze middag uitleggen waarom dat onterecht is en waarom een goed uitgevoerde liturgie juist een onmisbare dimensie aan de inhoud toevoegt. Hij zal dit toelichten aan de hand van veel praktijkvoorbeelden en ingaan op wat in de praktijk de kansen en valkuilen zijn. De studiemiddag is bedoeld voor kerkmusici, voorgangers en liturgiewerkgroepen.
De aanvang is om 13.30 uur in de Terptsjerke te Akkrum (Hervormde kerk, adres: Om ’e Toer 6).


Zaterdag 25 mei dagexcursie Hoorn.
Zaterdag 25 mei aanstaande houden we onze jaarlijkse dagexcursie naar Hoorn (NH).
In de sfeervolle binnenstad staan bijzondere kerkgebouwen met een grote diversiteit aan fraaie orgels.
Om te kunnen carpoolen, verzamelen we ons om 9.30 uur op de parkeerplaats bij het AC-restaurant bij Zurich op de kop van de Afsluitdijk (Viaduct 3). Om 10.30 uur worden we verwacht in de Lutherse Kerk (Ramen 4) met een zeer fraai rococo-interieur uit de bouwtijd van de kerk. Het orgel uit 1773 is van Pieter Müller en is in 2013 gerestaureerd door Flentrop.
Na de lunch bezoeken we, onder leiding van Mark Heerink, vanaf 13.30 uur de imposante rooms-katholieke Koepelkerk (1883 Maarschalkerweerd, 2001 restauratie Flentrop) waarna we de excursie besluiten in de monumentale Oosterkerk (kas 1773, Johann Hartmann Bätz, binnenwerk: 1869 Witte, 1982 restauratie Vermeulen).
 Meer informatie over kerken en orgels is te vinden via www.oudhoorn.nl/kerken
Opgave voor deze excursie is niet verplicht, maar wordt wel op prijs gesteld en kan via j.rollema@planet.nl  of 0515-521261.

In memoriam Herman S J. Zandt 1935-2012
Op 14 december j.l. overleed organist, kerkmusicus en publicist Herman S.J. Zandt. Hij was bekend als (co-) auteur van publicaties als Organum novum en Organisten, orgelspel en kerkzang.
Herman Zandt is bestuurslid geweest van de afdeling Groningen en verzorgde enkele boeiende lezingen over kerkmuzikale onderwerpen.
Zijn^kennis van de (lutherse) kerkmuziek was legendarisch.
Herman Sicco Jan Zandt werd in 1935 geboren in Groningen. Later verhuisde hij met zijn ouders naar Amsterdam. Hij studeerde in Herford (D) bij Wilhelm Ehmann en hier ontmoette hij ook zijn latere vrouw Ursula Stotzka. Hij werkte daarna jaren in Duitsland als kerkmusicus; eerst in Kiel en daarna in Bremen. Van 1972 werkte hij aan de muziekschool in Dokkum en van daaruit doceerde hij een dag in de week op het eiland Schiermonnikoog. Na zijn pensionering in 2000 vestigde hij zich in het Zwarte Woud in Duitsland. De laatste jaren woonde hij in Moormerland, even over de Nederlandse grens in Ost-Friesland.
Zandt heeft in een werkzaam leven, naast zijn werk, veel gestudeerd en onderzocht, hetgeen zijn weerslag vond in een veelheid aan publicaties, de opbouw van een uitzonderlijk rijk archief en een grote bibliotheek. Zandt werd bekend van onder meer het boek Organum novum over de Orgelbeweging in Nederland na 1945, dat hij samen met Hans Kriek schreef. In 1995 verscheen het boek Organisten, orgelspel en kerkzang binnen het Nederlandse Calvinisme, een lijvig overzicht van de ontwikkeling van de plaats en de rol van muziek in de Nederlandse calvinistische kerken. Ook publiceerde hij artikelen over orgelbouw. Zandt speelde een rol in de ‘Nederlandse Orgelbewegung’ en was een warm pleitbezorger van de ideeën van Lambert Erné. Meermalen mengde hij zich in de strijd bij orgelbouw- en speelaangelegenheden in kranten en vakbladen, waarbij hij dikwijls koos voor de frontale aanval en felle polemiek. De hedendaagse kerkmuzikale ontwikkelingen wees hij af, vaak in scherpe bewoordingen.
De laatste jaren heeft Zandt onderzoek gedaan naar Friedrich Schmidt Marlissa (*1894), organist van de Hervormde gemeente Veendam. Door de concerten die Marlissa in Veendam organiseerde, kan hij gezien worden als wegbereider voor de latere ontwikkeling van de historische uitvoeringspraktijk. Een boek naar aanleiding van dit onderzoek rondde Zandt net voor zijn overlijden af.
Herman S.J. Zandt overleed aan de gevolgen van leukemie en hij werd 77 jaar. De uitvaartplechtigheid vond vrijdag 21 december plaats in Winschoten, waar de begrafenismuziek van zijn geliefde componist Heinrich Schütz klonk.

bullet 2012 historie


Jaarverslag 2012

Zaterdag 13 oktober excursie naar Boazum en Raerd
Op zaterdag 13 oktober is er een excursie naar de recent gerestaureerde orgels van Boazum (restauratie door Bakker & Timmenga) en Raerd (Boansterhim, restauratie door Reil).
Aanvang: 13.30 uur in Boazum (Heineman/ Knol-orgel, 1791, H/18).
De excursie wordt rond 15.00 uur vervolgd in Raerd (Hillebrand, 1816/Van Dam, 1863, 11/17).
Het orgel van Boazum zal worden bespeeld door Jan Sterenberg.
Jelle Rollema zal het orgel in Raerd demonstreren.
De deelnemers aan de excursie kunnen de orgels na afloop van de demonstratie ook bespelen.

Zaterdag 9 juni:
Jaarvergadering KVOK in Bergen op Zoom.

Zaterdag 12 mei jaarlijkse excursie
Zaterdag 12 mei is onze jaarlijkse excursiedag. Om 9.30 uur worden we verwacht in de afdeling houtbewerken van Orgelmakerij Flentrop, Parallelweg 10, 1541 BA Koog aan de Zaan (tegenover NS-station Koog-Bloemwijk).
Hier worden we ontvangen door de directeur van Flentrop, de heer Frits Elshout.
Na een rondleiding door de afdeling vertrekken we rond 10.30 uur naar de werkplaats in Assendelft (Dorpsstraat 364, 1566 BR Assendelft).
Daar staat een groot deel van het gereconstrueerde vierklaviers orgel voor de Katharinenkirche in Hamburg opgesteld.
Bekende organisten van de Katharinenkerk waren Heinrich Scheidemann en Johan Adam Reincken.
Toen Bach in 1720 het orgel (IV/P, 58 reg.) bespeelde was hij diep onder de indruk van het orgel.
Helaas gingen het orgel en een groot deel van de kerk in 1943 verloren bij een bombardement. Slechts 500 pijpen van het oude orgel bleven bewaard. In 2007 kreeg Flentrop de eervolle opdracht een reconstructie te realiseren.
Ongeveer 12.00 uur vertrekken we richting Monnickendam, waar we eerst een lunchgelegenheid zullen bezoeken.
Vanaf 14.00 uur worden we in de Grote Kerk ontvangen door Wim Dijkstra, organist van het fameuze Gerstehouwer-orgel (1780, II/P, 36). In 2011 werd de restauratie door Orgelmakerij Reil voltooid.
Belangstellenden voor deze excursie wordt dringend verzocht zich vóór woensdag 9 mei te melden bij de secretaris j.rollema@planet.nl 
Orgelmakerij Flentrop wil het aantal deelnemers graag weten in verband met de organisatie van de rondleiding. Bovendien kunnen er zich onverwachte wijzigingen in het programma voordoen.


Zaterdagmiddag 10 maart studiemiddag in de roomskatholieke kerken van Joure en St.-Nicolaasga
Zaterdagmiddag 10 maart houden we een studiemiddag in de roomskatholieke kerken van Joure en St.- Nicolaasga. We beginnen 13.30 uur (!) in Joure.
Afgelopen jaar werd in de St.-Mattheuskerk het nieuwe Van Vulpenorgel ingewijd. Het orgel heeft dertien stemmen (Hw 8/Bw 4/P 1).
Collega Jan Steven Wuite zal iets vertellen over de bouw van het orgel en het vervolgens demonstreren.
Daarna houden we een pauze met jaarvergadering en vervolgen we de excursie in St.-Nicolaaskerk van St.-Nicolaasga.
Het daar aanwezige orgel werd oorspronkelijk in 1871 voor de neo-gotische kerk van Akerslooot gebouwd.
In 1975 werd het verplaatst naar de huidige locatie. Vorig jaar werd het instrument door Bakker & Timmenga gerestaureerd.
Het orgel heeft 22 registers (Hw 11/Bw 7/ P 4).

 

bullet 2011 historie

Jaarverslag 2011


Zaterdagmiddag 8 oktober Harlingen Grote kerk
Zaterdagmiddag 8 oktober is onze volgende studiemiddag. In de in 1771-1776 gebouwde Grote Kerk van Harlingen zal Cees van der Poel (en niet Wim Dijkstra, zoals in de vorige NotaBene is abusievelijk vermeld) vertellen over de bewogen geschiedenis en restauratie/reconstructie van het herboren
Hinsz-orgel (1776, II/P). Vervolgens zal Euwe Zijlstra, organist van de Grote Kerk, het orgel voor ons demonstreren.
Aanvang: 14.00 uur.

Zaterdag 24 september najaars-excursie Stichting Organum Frisicume
Wie niet tot 8 oktober wil wachten, kan al eerder op pad met de Stichting Organum Frisicum. Voor zaterdag 24 september heeft de Stichting een orgel-excursie georganiseerd naar Jistrum (vermoedelijk Hoornbeeck, 1715), Eastermar- Heechsan (Kruse, 1888), Sumar (Bakker & Timmenga, 1906) en Burgum (Van Dam, 1788). Meer info en opgave: www.organumfrisicum.nl. Klik door naar 'evenementen' en 'najaarsexcursie'


Overlijden bestuurslid Jack Frölich
Zaterdag 11 december bereikte ons het treurige bericht van het overlijden van ons bestuurslid Jack Frölich. In het voorjaar werd bij Jack een hersentumor verwijderd. Na een kort ziekbed is hij 11 december op de leeftijd van 62 jaar overleden.
Gedurende zes jaar was Jack bestuurslid van de KVOK-afdeling Fryslân. Dit was maar een klein deel van zijn werkzaamheden op muzikaal gebied. Hij was vanaf 1973 werkzaam bij Centrum voor de Kunsten De Meldij. Daar vervulde hij een aantal functies, onder meer als stafdocent en interimdirecteur. Voor het kinderkoor van De Meldij componeerde en arrangeerde Frölich diverse liedjes en componeerde hij een aantal musicals.
Jack Frölich had altijd een bijzondere band met mensen met een beperking. Hiervoor richtte hij de groep Melodia op binnen De Meldij, die hij tot op het laatst heeft geleid en bezocht. Naast zijn functie aan De Meldij was Jack veertig jaar muziekleraar aan het Ichthus College en later CSG Liudger in Drachten. Ook was hij vaste organist bij de protestantse kerk van Drachten en muziekrecensent bij het Friesch Dagblad.
Tijdens de indrukwekkende rouwdienst werden zijn droge humor en zijn betrokkenheid bij mensen genoemd. Kenmerkend was zijn uitgangspunt, dat ieder mens op zijn eigen niveau muziek kan maken.
Onderwijscollega en medebestuurslid Auke de Boer bespeelde tijdens de dienst voorafgaand aan de begrafenis het orgel.


Zaterdag 26 maart Studiemiddag/jaarvergadering Terptsjerke (Hervormde Kerk) van Akkrum
Zaterdagmiddag 26 maart houden we vanaf 14.00 uur een studiemiddag rond het pas gerestaureerde Van Oeckelen-orgel (1856) in de Terptsjerke (Hervormde Kerk) van Akkrum. Tijdens deze studiemiddag zal ook de jaarvergadering worden gehouden.

Overlijden Jan Jongepier
In augustus werden we opgeschrikt door het overlijden van Jan Jongepier. Van 1983 tot 1991 was hij voorzitter van het voormalige Friese KNOV-district. We zullen hem blijven herinneren als iemand met een grote liefde en inzet voor de (Friese) orgelcultuur. Deze liefde en inzet uitten zich in eerste instantie in zijn werk als adviseur bij talloze orgelrestauraties.
Tijdens de vele orgelexcursies onder zijn leiding bleek hij bovendien een begenadigd verteller te zijn.
Op boeiende wijze en met de nodige humor maakte hij ons deelgenoot van zijn speurtocht naar de geschiedenis van het betreffende orgel. Zijn aandacht ging daarbij niet alleen uit naar het inwendige van het instrument. Hij vestigde onze aandacht ook op de verschillende bouwstijlen van de fraaie orgelkassen.
Een orgel is uiteindelijk gemaakt om te bespelen en dit kon hij op meesterlijke wijze. Al improviserend kroop hij in de huid van ieder instrument en liet het orgel in al zijn facetten aan ons horen.
Het afdelingsbestuur heeft namens de afdeling een condoleancebrief aan de familie gestuurd.
Aan ons rest de taak om zijn erfenis, de zorg en liefde voor de (Friese) orgelcultuur, ieder op zijn eigen wijze uit te dragen.

bullet 2010 historie


Jaarverslag 2010

Zaterdag 30 oktober studiemiddag. Hervormde kerk Tzummarum.
Zaterdagmiddag 30 oktober is onze volgende studiemiddag. Locatie: Hervormde kerk van Tzummarum. Aanvang: 14.00 uur.
De aanleiding voor een studiemiddag op deze locatie is tweeledig: het Van Dam-orgel en het nieuwe liturgisch interieur.
Het eerste deel van de studiemiddag staat het nieuwe interieur van de kerk centraal. Iedere tijd heeft zijn eigen theologie. Daar horen ook een bijpassende liturgie en liturgische vormgeving bij. Om tot een eigentijdsere liturgische opstelling te komen werd in Tzummarum ‘Bureau Pim van Dijk’ ingehuurd. Pim van Dijk heeft veel kerken begeleid in het proces van vernieuwen en inrichten van de liturgische ruimte zie: www.pimvandijkdesigns.nl  De predikant van de Protestantse Gemeente van Tzummarum, ds. Bluemink, zal vertellen over de ontstaansgeschiedenis en achtergronden van de vernieuwde liturgische opstelling.
Na de pauze zullen we aandacht besteden aan het Van Dam-orgel.
Een bijkomstigheid van de verbouwing is dat de akoestiek is verbeterd.
In 2009 werd door Flentrop het orgel schoongemaakt en op de open plaats op het bovenwerk werd een fraaie nieuwe Dulciaan geplaatst.


5 juni Hervormde Kerk van Hasselt
Zaterdag 5 juni houden we onze jaarlijkse dagexcursie. Van tien tot twaalf uur bezoeken we de Hervormde Kerk van Hasselt met het beroemde Knol-orgel.
In de middag brengen we van twee tot vier uur een bezoek aan de Orgelmakerij Reil te Heerde.

 

Wie eerder op de hoogte wil zijn en nog niet in het mailbestand staat, wordt verzocht dit te melden j.rollema@planet.nl 
De meest recente informatie over excursies en andere orgelzaken van de afdeling Fryslân wordt u dan per mail toegestuurd.

 

Zaterdag 27 maart Saaxumhuizen & Westernieland
Op zaterdag 27 maart zal de tweede activiteit plaatsvinden. We worden die dag om 14.00 uur verwacht in de kerk van Saaxumhuizen.
We worden daar ontvangen door Dirk Molenaar die ons nader informeert over vader en zoons van Oeckelen.
Daarna kan iedereen het door deze orgelmaker gebouwde orgel bespelen.
Om 15.00 uur vertrekken we naar Westernieland waar we eerst koffie of thee gaan nuttigen in ‘De Oude Smidse’ zie: www.hotel-deoudesmidse.nl  Daarna bezoeken we de Hervormde kerk in die plaats waar zich eveneens een door Van Oeckelen gebouwd orgel bevindt.
U kunt voor deze orgels iets voorbereiden. Kiest u vooral literatuur die op deze orgels goed tot zijn recht komt.
Een speelmiddag in de kerk van het psychiatrisch ziekenhuis ‘Dennenoord’ te Zuidlaren kan voorlopig niet doorgaan. Deze wens blijft in portefeuille.
Er zijn inmiddels afspraken gemaakt om op zaterdag 29 mei een speelmiddag te organiseren in de Maranathakerk te Bedum.
Nadere bijzonderheden zullen worden bekendgemaakt.

 

Zaterdag 13 maart  Hervormde kerk te Zuidbroek 12.30 uur
In maart zijn er twee bijeenkomsten van onze afdeling. Voor de eerste activiteit wordt u verwacht op zaterdag 13 maart om 12.30 uur in de Hervormde kerk te Zuidbroek.
Let op de gewijzigde aanvangstijd!
Deze kerk is voor velen van ons een bekende locatie vanwege het prachtige Schnitger-Freijtag- orgel.
De orgelmakerij Van der Putten heeft ons voor die middag uitgenodigd. We krijgen uitleg over een door Van der Putten gebouwd Italiaans huisorgel dat tijdelijk een onderkomen heeft gevonden in deze kerk.
Vervolgens maken we kennis met een regaal dat door Willem Jan Hoevers –medewerker van de orgelmaker en tevens koster van de kerk– is gebouwd. Ook kunnen we kennismaken met een klein Engels orgel dat eveneens is gerestaureerd door Willem Jan Hoevers.
De heer Bert Yedema, directeur van de orgelmakerij Bakker en Timmenga te Leeuwarden, zal eveneens aanwezig zijn om uitleg te geven over de restauratie van het befaamde Schnitger- Freijtag-orgel in deze kerk.
Na een uiteenzetting over de bouw van deze instrumenten door de diverse deskundigen zal de organist Theo Jellema –organist van de Grote of Jacobijnerkerk te Leeuwarden en docent hoofdvak orgel aan de conservatoria te Groningen en Zwolle/Arnhem– de orgels bespelen.
Gelet op het vrij omvangrijke programma voor die middag zal er vermoedelijk weinig tijd voor de leden zijn om zelf aan de klavieren plaats te nemen.

 

 

bullet 2009

Jaarverslag 2009

6 juni Jaarvergadering KVOK Orgelpark Amsterdam
Zaterdag 6 juni is de jaarvergadering van de KVOK. Deze zal gehouden worden op een bijzondere locatie: Het Orgelpark te Amsterdam.
Wie wil carpoolen, wordt verzocht zich aan te melden bij de secretaris.



16 mei dagexcursie naar Zandeweer en Zuidbroek
Zaterdag 16 mei houden we onze dagexcursie naar twee zeer bijzondere orgels. Van tien tot twaalf uur 's ochtends bezoeken we het door Reil gerestaureerde Hinszorgel (1731, 11/aP) van Zandeweer met Stef Tuinstra, adviseur bij de restauratie.
Vervolgens reizen we naar Zuidbroek. Na de lunch in het wegrestaurant bezoeken we van twee tot vier uur het door Bakker & Timmenga gerestaureerde Freytag-Schnitger-orgel van de Petruskerk (1795, 11/P, stemming: Young) te Zuidbroek. De organist van de kerk, Henk de Vries, zal iets vertellen over de restauratie en de geschiedenis van het orgel en vervolgens het bijzondere orgel demonstreren. De Vries studeerde aan de conservatoria van Groningen, Den Haag (cum laude) en Hamburg (Master of Music), o.a bij Theo Jellema en Wolfgang Zerer.
Zowel in Zandeweer als in Zuidbroek is het mogelijk het orgel zelf te bespelen. Deelnemers aan de excursie wordt verzocht zich bij de secretaris op te geven.


7 maart Jaarvergadering in Dokkum
Zaterdagmiddag 7 maart vanaf 14.00 uur houdt de afdeling Fryslân van de KVOK haar jaarvergadering in de Grote Kerk van Dokkum. Daarna, vanaf ongeveer 14.30 uur, zal ons bestuurslid Auke de Boer een inleiding
houden over de orgels en de historische luidklokken van Noord-Oost-Friesland.
Vervolgens maken we een kleine orgelwandeling langs de Grote Kerk (Helman/Flentrop, 1688/1979), de Rooms-Katholieke kerk van de H.-Martinus en de H.H.-Bonifatius en Gezellen (L. van Dam & Zn., 1883) en de Doopsgezinde Kerk (kas: W. Hardorff, 1852/pijpwerk: L. van Dam & Zn., 1863).
Auke de Boer zal de orgels demonstreren met passiemuziek en daaraan gekoppeld een muzikale quiz.
De excursie wordt afgesloten in de Grote Kerk met een koraalfantasie van Franz Tunder over het paaslied Christ lag in Todesbanden.

 

 

Jaarverslag 2008